Wesele – zwyczaje

W całej historii zawierania związków małżeńskich, istnieją setki zwyczajów dotyczących samej formy obrzędu jak i zachowania się przybyłych na ślub gości. W zależności od regionu kraju, istnieją różne formy obrzędów po ceremonii zaślubin. Północ czy południe, miasto czy też wieś – wszędzie odnajdziemy naprawdę ogromną liczbę różnych tradycji, które każdy z nas przeżywa, lub też interpretuje na swój sposób. Możemy jednak krótko przyjąć, iż podstawowe zasady obyczajów weselnych są jednakowe co do ich głównych treści. Pomińmy więc szereg drobnych szczegółów i przyjrzyjmy się jak wygląda standardowa kolejność weselnych obyczajów.

Błogosławieństwo

Według starego zwyczaju przed wyjazdem do kościoła w domu panny młodej zbierała się cała rodzina oraz zaproszeni goście. Najstarsi członkowie obu rodzin udzielali narzeczonym błogosławieństwa i dopiero wtedy wszyscy ruszali do kościoła. Dziś wygląda to nieco inaczej. Do domu narzeczonej przybywa pan młody ze swoimi rodzicami a także świadkowie. W takim składzie orszak ślubny udaje się do kościoła. W niektórych regionach Polski drogę do kościoła parze młodej mogą urozmaicać tzw. “bramy”. Znajomi narzeczonych blokują drogę. Orszak może udać się dalej, kiedy pan młody wykupi się wódką. Takie blokady mogą pojawiać się wielokrotnie. Młodzi przybywają pod kościół. Do kościoła pierwszy wchodzi pan młody prowadzony przez matkę oraz świadków i oczekuje na wejście panny młodej. Narzeczoną do kościoła wprowadza ojciec i oddaje w ręce pana młodego. Dziś coraz częściej spotyka się, że młodzi wchodzą razem (koniecznie kobieta po prawej stronie swego mężczyzny!) a za nimi świadkowie.

Młoda para opuszcza kościół

Po przysiędze małżeńskiej i zakończeniu mszy świętej młoda para opuszcza kościół. Następuje powitanie jej przez przybyłych gości. Małżonkowie przyjmują życzenia. Najpierw życzenia powinni sobie złożyć nowożeńcy, później świadkowie, rodzice, dziadkowie, krewni i przyjaciele. W praktyce nie zawsze jednak wszystko bywa tak “uporządkowane”. Mile widziany jest deszcz z ryżu czy też drobnych monet – oczywiście wszystko w umiarze. Zwyczaj ten ma symbolizować dobrobyt dla małżonków. Zbieranie drobnych monet jest pierwszym “zadaniem” w małżeństwie. Kto z małżonków zbierze więcej monet będzie rządził w domu.

Młoda para udaje się na wesele

Odjazd spod kościoła powinien mieć także swój porządek. Najpierw odjeżdżają rodzice nowożeńców, potem młodzi i goście weselni. Koniecznie pamiętajmy, aby zadbać o to, by każdy z gości miał zapewniony transport na przyjęcie weselne (najlepiej wybrać osobę, która pokieruje rozmieszczeniem gości w poszczególnych samochodach). Nowożeńcy nie mogą śpieszyć się zbytnio na salę weselną, aby nie zjawić się tam przed przybyciem gości. Unikniemy w ten sposób dość krępujących i niezręcznych sytuacji, kiedy to młodej parze pozostaje oczekiwać na przybycie weselników. W tym czasie można załatwić np. sesję fotograficzną w plenerze bądź w studiu.

Młoda para wchodzi na salę weselną

Po przybyciu na weselę przed salą weselną para młoda zostaje przywitana przez rodziców według staropolskiego obyczaju – częstując chlebem i solą. Pan młody przenosi swoją świeżo upieczoną żonę przez próg drzwi. Następnym etapem jest wzniesienie toastu przez przybyłych gości. Para młoda dostaje trunek w kieliszkach, po których opróżnieniu rzuca szkło za siebie. Nie trzeba chyba dodawać, że kieliszki powinny się stłuc… W międzyczasie rodzice panny młodej rozsadzają gości przy stole weselnym. Dziś często ta czynność załatwiana jest poprzez wizytówki (winietki), na których wypisuje się imię i nazwisko. Unikniemy w ten sposób chaosu i utworzenia się “grupek”, które będą bawiły się wyłącznie we własnym gronie.

Posiłek i bal

Najczęściej kolejnym etapem wesela jest podanie gościom ciepłego posiłku, po zjedzeniu którego nadchodzi pora na rozpoczęcie zabawy. Pierwszy taniec wykonuje tradycyjnie młoda para – zazwyczaj do ustalonego wcześniej utworu muzycznego. Dopiero teraz do tańca dołączają się rodzice i później goście. Na tym etapie wesela dominuje całkowita różnorodność. Posiłki przeplatają się z tańcami, te zaś z organizowanymi przez lidera orkiestry konkursami. Bardzo często w konkursach zdobyć można atrakcyjne i co najważniejsze – śmieszne i wesołe – nagrody, których fundatorem jest oczywiście para młoda.

Oczepiny

Zwyczajowo odbywają się o północy. Panny łapią rzucany przez panią młodą welon, a kawalerowie rzucaną przez pana młodego muszkę. Od tej chwili najważniejsze dwie osoby tego wieczoru przemianowane zostają na “starą parę młodą”, a na parkiet wkracza “nowa para młoda” utworzona przez obecną właścicielkę welonu, oraz właściciela musznika.

Tort i dobra zabawa

Tuż po oczepinach na salę wjeżdża tort weselny. Dzieli go młoda para, w pierwszej kolejności częstując nim siebie, a następnie rodziców i zgromadzonych gości. Miłym akcentem weselnego przyjęcia jest podziękowanie dla rodziców zorganizowane przez parę młodą. Nowożeńcy i ich rodzice wychodzą na środek sali tanecznej, przygrywa im zazwyczaj utwór wybrany przez młodych na tę okazję i dziękują swym rodzicom za wychowanie i pomoc. Dalsza część wesela również pozostaje zróżnicowana. Poczęstunki, konkursy, tańce i zabawy – wszystko to trwa do momentu ustalonego odgórnie przez parę młodą lub do czasu kiedy ostatni gość nie opuści parkietu. Zazwyczaj w porannych godzinach muzyka grana przez orkiestrę jest stonowana i spokojna. Po zakończeniu wesela para młoda jak i goście udają się do domów na zasłużony odpoczynek, aby następnego dnia równie dobrze bawić się na poprawinach.